Pracownik pracujący za granicą.

Wysłanie pracownika do pracy za granicą wiąże się z wieloma kwestiami podatkowymi i ubezpieczeniowymi dla pracodawcy.  Wykonywanie przez pracownika pracy po za granicami Polski wiąże się z koniecznością przestrzegania nie tylko polskiego prawa pracy, ale i prawa pracy obowiązującego na terenie kraju, na którym pracownik przebywa.  Ważnym jest także by pracownik wykonujący prace na terenie danego kraju podlegał ubezpieczeniu społecznemu obowiązującemu w tym państwie.

Pracodawca zmuszony jest przeszkolić pracowników księgowości do odpowiedniego naliczania składek oraz odpowiedniego odprowadzania zaliczek na podatek i składek ubezpieczeniowych.

Bardzo ważną kwestią, która musi zostać poruszona przed wyjazdem pracownika jest forma wyjazdu, czyli czy to będzie podróż służbowa czy oddelegowanie. Forma pracy za granicą czy to w postaci wyjazdu służbowego czy oddelegowania jest bardzo popularna wśród przedsiębiorstw. Przed podjęciem decyzji o wysłaniu pracownika do pracy za granicę, pracodawca musi  przeanalizować długość pobytu, charakter i miejsce wykonywania pracy, a także relacje łączące w tym okresie pracownika z pracodawcą. To właśnie głownie od tego zależeć  będzie czy trzeba  zmienić umowę o pracę, czy płacić pracownikowi diety oraz czy i gdzie pracownik będzie ubezpieczony.

Podróż służbowa jest związana z wydaniem polecenia pracownikowi dotyczącego polecenia wyjazdu we wskazanym czasie poza zwykłe miejsce pracy w celu wykonania określonego zadania, związanego z obowiązkami służbowymi pracownika.  Podróż służbową charakteryzuje krótkotrwały  i tymczasowy charakter.[1] Wydanie takiego polecenia służbowego pracownikowi wchodzi w uprawnienia pracodawcy, co oznacza, ze ma on prawo wydać takie polecenie.  Pisemna zgoda pracownika na odbycie podróży wcale nie jest wymagana. Oczywiście od tego przepisu są również wyjątki jakie stanowią pracownice w ciąży, pracownicy opiekujący się dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku życia. Takim pracownikom przysługuje prawo wyrażenia takiej zgody. [2] Warto podkreślić, że pracownikowi wykonującemu pracę po za stałym miejscem jej wykonywania przysługuje prawo pokrycia przez pracodawcę kosztów podróży. Dieta pracownika za granicą nie może być niższa niż 30 zł. Pracownikowi opłaca się także pobyt i nocleg.

Po za pracownikami odesłanymi w podróż służbową istnieją także pracownicy mobilni, Upadłość Konsumencka Warszawa których charakter pracy polega właśnie na podróżowaniu.  Są to np. Kierowcy. Ich podróże nie są podróżami służbowymi, a stanowią stały charakter wykonywanej pracy. acy mobilni pracownicy mają prawo do należności na pokrycie kosztów związanych z odbywanymi podróżami np. kosztów przejazdu i noclegu, ale nie mają prawa do diet.

Delegowanie to nic innego jak dłuższy wyjazd pracownika za granice w celu czasowego wykonywania przez niego pracy poza stałym miejscem. Delegowanie ma charakter mniej lub bardziej stały i dlatego pracodawca musi uzyskać zgode pracownika na jego oddelegowanie. Zmiana miejsca wykonywania pracy jaka wiąże się z delegacją nie wiąże się z wypłacaniem diet. [3] Ciekawostką jest to, ze podczas oddelegowania pracownik może odbyć podróż służbową i skorzystać z wszelkich uprawnień wówczas mu przysługujących. Na czas oddelegowania pracownika za granicę pracodawca i pracownik zmuszeni są podpisać porozumienie na mocy, którego określa się wszystkie zasady w tym także walutę, święta itp. Ważnym jest, ze skierowanie pracownika do pracy za granice związane jest ze świadczeniem przez pracodawcę usług poza granicami Polski, właśnie dlatego określenie pracownik delegowany oznacza pracownika, który przez ograniczony okres wykonuje swoją pracę na terytorium innego państwa. Podczas przebywania pracownika za granica polski pracodawca zobowiązany jest zapewnić mu minimalne warunki pracy jakie obowiązują w kraju do jakiego zostaje oddelegowany co obejmuje: maksymalne okresy pracy i odpoczynku, minimalny wymiar płatnych urlopów wypoczynkowych, minimalne stawki płacy, wraz ze stawką za nadgodziny, regulacje dot. zdrowia, bezpieczeństwa i higieny pracy, środki ochronne stosowane w odniesieniu do warunków zatrudnienia kobiet w okresie ciąży i po urodzeniu dziecka, dzieci i młodzieży oraz równe traktowanie kobiet i mężczyzn, a także innych przepisów w zakresie niedyskryminacji.

Troszkę inaczej sytuacja wygląda w przypadku oddelegowania pracownika do kraju nie będącego członkiem UE. Wymaganym jest wówczas by umowa  pracę z pracownikiem skierowanym do pracy na obszarze takiego państwa na okres przekraczający jeden miesiąc określała czas wykonywania pracy za granicą, walutę, w której będzie wypłacane pracownikowi wynagrodzenie za pracę w czasie wykonywania pracy za granicą. [4]

Do pozostałych ważnych elementów oddelegowania pracownika należy także to, że pracodawca musi poinformować go na piśmie o świadczeniach przysługujących z tytułu skierowania do pracy poza granicami kraju, obejmujących zwrot kosztów przejazdu oraz zapewnienie zakwaterowania, a także o warunkach powrotu pracownika do kraju.

Ważną kwestia jest także ubezpieczenie społeczne. Według przepisów pracownik podlega ubezpieczeniu społecznemu w państwie, w którym pracuje nawet  jeżeli siedziba pracodawcy oraz jego miejsce zamieszkania znajdują się w innym państwie.[5]

Bibliografia:

  1. http://www.zus.pl/files/Dni_ubezpieczonego_Jeste%C5%9B%20delegowany%20do%20pracy%20za%20granic%C4%85.pdf
  2.   Wyrok Sądu Najwyższego z 8 listopada 2012 r. II UK 87/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 18 kwietnia 2013 III AUa 1388/12
  3.   Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2008 r., II PZP 11/08).
  4. http://www.kadrywpraktyce.pl/jak-wyslac-pracownika-do-pracy-za-granica-oddelegowanie-czy-zagraniczna-podroz-sluzbowa/ - stan na dzień 07.06.2016

[1] Uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 19 listopada 2008 r., II PZP 11/08).

[2] art. 178 K.p.

[3] Wyrok Sądu Najwyższego z 8 listopada 2012 r. II UK 87/12, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 18 kwietnia 2013 III AUa 1388/12

[4]  art. 29(1) Kodeksu pracy

Zasiłek dla bezrobotnych

Zasiłek dla bezrobotnych jest świadczeniem socjalnym, uregulowanym na mocy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2013 r. poz. 674, z późn. zm.). Przysługuje tylko tym bezrobotnym, którzy spełniają ustawowo wskazane kryteria. Warunkiem otrzymywania świadczenia jest posiadanie urzędowego statusu bezrobotnego, pozostawanie bez zatrudnienia odpowiadającego kwalifikacjom, wpłacanie w ciągu 365 dni w ostatnich 18 miesiącach pełnych składek na Fundusz Pracy (lub świadczenie pracy w tych terminach w innych krajach Unii Europejskiej).

Zasiłek dla bezrobotnych podlega corocznej waloryzacji. Następuje ona z dniem 1 czerwca danego roku. Punktem odniesienia jest wskaźnik cen towarów oraz usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku. Zwaloryzowana wysokość świadczenia wynika z obwieszczenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Zasiłki wypłaca się w okresach miesięcznych z dołu. Zasiłek za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę przysługującego zasiłku przez 30 i mnożąc przez liczbę dni kalendarzowych przypadających w okresie, za który przysługuje zasiłek.

Warunki, jakie musi spełnić bezrobotny by uzyskać zasiłek
Prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniej pracy, propozycji stażu, przygotowania zawodowego dorosłych, szkolenia, prac interwencyjnych lub robót publicznych oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:

1. był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy,

2. wykonywał pracę na podstawie umowy o pracę nakładczą i osiągał z tego tytułu dochód w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę,

3. świadczył usługi na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług albo współpracował przy wykonywaniu tych umów (podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę w przeliczeniu na okres pełnego miesiąca),

4. opłacał składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności lub współpracy (podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne i Fundusz Pracy stanowiła kwota wynosząca co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę),

5. wykonywał pracę w okresie tymczasowego aresztowania lub odbywania kary pozbawienia wolności,

6. wykonywał pracę w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, będąc członkiem tej spółdzielni,

7. opłacał składkę na Fundusz Pracy w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej za granicą u pracodawcy zagranicznego,

8. był zatrudniony za granicą przez okres co najmniej 365 dni, w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem się w powiatowym urzędzie pracy, i przybył do Rzeczypospolitej Polskiej jako repatriant,

9. był zatrudniony, pełnił służbę lub wykonywał inną pracę zarobkową i osiągał wynagrodzenie lub dochód, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy.

Okres trwania zasiłku
Okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych wynosi 6 miesięcy. Wyjątkiem są osoby po 50 roku życia. Seniorzy, którzy mają przepracowane, co najmniej 20 lat mogą korzystać z omawianego świadczenia przez okres 1 roku.

Pod względem stopy bezrobocia:
Maksymalny czas korzystania z zasiłku jest uzależniony od stopy bezrobocia na obszarze zamieszkiwanym przez osobę bezrobotną. Jeśli stopa bezrobocia na tym obszarze nie przekraczała 150 % krajowej stropy bezrobocia, osoba bezrobotna ma prawo pobierać zasiłek przez okres 6 miesięcy. Jeżeli stopa bezrobocia przekraczała 150%, wówczas możliwy czas pobierania zasiłku wydłuża się do 12 miesięcy.

Wysokość zasiłku dla bezrobotnych uzależniona jest od stażu pracy osoby bezrobotnej. W przypadku, gdy staż pracy wynosi do 5 lat, zasiłek będzie wypłacany w wysokości 80% zasiłku podstawowego. Jeżeli staż pracy będzie wynosił od 5 do 20 lat, osoba bezrobotna może liczyć na zasiłek w wysokości 100% zasiłku podstawowego. Najwyższy zasiłek przysługuje jednak osobom, które przepracowały co najmniej okres 20 lat. W tej sytuacji wysokość zasiłku wynosi aż 120 %.

Rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym

Ustawodawca w art.104§1 KPA wyraźnie zaznaczył, że podstawową formą załatwienia sprawy administracyjnej jest decyzja. Mimo tego nie wprowadził definicji legalnej tego pojęcia. Wobec tego ciężar wyjaśnienia powyższego określenia spoczął na doktrynie i judykaturze. Najczęściej wyróżnia się dwa podstawowe ujęcia decyzji administracyjnej:

  • materialne, konstruowane przede wszystkim na podstawie tzw. Ustaw materialno prawnych, a więc ustaw szczegółowych regulujących poszczególne dziedziny administracji publicznej;
  • procesowe, tworzone na podstawie odpowiednich regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności art.1 pkt.1 , art.104,105 oraz 107.

Decyzja w znaczeniu w znaczeniu materialnym to kwalifikowany akt administracyjny będący, jednostronnym, władczym przejawem woli organu administracji publicznej, skierowanym do imiennie oznaczonego adresata, z którym nie łączy organu wieź organizacyjna lub służbowa (zewnętrzny charakter), rozstrzygającym o sytuacji prawnej (uprawnieniach lub obowiązkach) tego adresata na podstawie norm prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Inaczej mówiąc, decyzja określa konsekwencje stosowanej normy materialnoprawnej w odniesieniu do konkretnego adresata i konkretnej jego sytuacji (tzw. podwójna konkretność). Decyzja administracyjna, jako czynność prawna jednostronna, odznacza się tym, że jakkolwiek strona postępowania bierze udział w kształtowaniu treści decyzji lub nawet jej podjęcie jest uwarunkowane zgodą (wnioskiem) strony, to ostateczne, prawnie wiążące określenie treści decyzji należy niepodzielnie do organu administracji publicznej. Przy czym do tego „przejawu woli” organu nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące wad oświadczeń woli .

Z kolei władczy charakter decyzji polega na możliwości organu administracyjnego autorytatywnego kształtowania sytuacji prawnej podmiotu, domniemaniu legalności decyzji administracyjnej oraz dopuszczalności stosowania przymusu państwowego celem doprowadzenia do wykonania wynikających z tej decyzji obowiązków. Przepisy ustaw materialnoprawnych często nie odwołują się bezpośrednio do określenia „decyzja administracyjna”, lecz posługują się innymi pojęciami, które oznaczać mogą upoważnienie do wydania takiej decyzji, np. pozwolenie, zezwolenie, zgoda, licencja, koncesja, orzeczenie, nakaz, zakaz, sprzeciw. W sytuacjach wątpliwych kryterium kwalifikującym powinna być nie nazwa, jaką posługuje się język aktów normatywnych, a wyłącznie treść i wynikający z niej merytoryczny charakter czynności organu administracji publicznej, oceniane z punktu widzenia powyższej materialnej koncepcji decyzji administracyjnej. W orzecznictwie przyjmuje się, że charakter decyzji administracyjnej mają w szczególności następujące akty i czynności organów administracji publicznej:

  • nadanie stopnia naukowego;
  • skreślenie z listy studentów przez organ szkoły wyższej;
  • rozstrzygnięcia w sprawie wpisu na listę radców prawnych, wpisu na listę aplikantów radcowskich oraz w sprawie zwolnienia od wymogu odbycia aplikacji radcowskiej;
  • mianowanie na stanowisko służbowe i zwolnienie ze stanowiska służbowego;
  • uchwała komisji egzaminacyjnej państwowej szkoły wyższej stwierdzająca złożenie egzaminu magisterskiego i postanawiająca o wydaniu dyplomu magisterskiego;
  • rejestracja pojazdu na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym;
  • orzeczenie w sprawie zaliczenia poborowego do określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej;
  • rozstrzygnięcie organu szkoły wyższej w przedmiocie stypendium za wyniki w nauce;
  • orzeczenia wydawane w postępowaniu przed zespołami do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności;
  • rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia na studia wyższe;
  • rozkaz personalny, gdy jego istotą nie są wyłącznie stosunki służbowe wynikające z podporządkowania podwładnych wobec przełożonych;
  • odmowa przyznania funkcjonariuszowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego nagrody rocznej.

Ograniczenie się jedynie do materialnej definicji decyzji nie jest właściwe, gdyż poza jej zakresem przedmiotowym pozostają indywidualne akty administracyjne, na mocy których nie dochodzi do konkretyzacji normy prawa materialnego, a które bez wątpienia są decyzjami w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (np. decyzja o umorzeniu postępowania). Dlatego też uzasadnione jest wyróżnienie pojęcia decyzji administracyjnej w znaczeniu procesowym. Decyzja administracyjna w znaczeniu procesowym – podejmowany w sformalizowanym postępowaniu akt procesowy, zamykający czynności procesowe określonej instancji administracyjnej albo przez rozstrzygnięcie o istocie sprawy administracyjnej, albo w inny sposób, spełniający wymogi kwalifikowanego pisma procesowego wskazane w art. 107 KPA. Koncepcja domniemania stosowania prawnej formy działania w postaci decyzji administracyjnej odnosi się do przypadków, kiedy uprawnienie lub obowiązek jednostki nie powstaje z mocy prawa, lecz w wyniku konkretyzacji normy prawnej, a prawo materialne nie wyznacza dobitnie formy załatwienia sprawy. Przyjęcie domniemania formy decyzji administracyjnej opiera się na następujących założeniach:

  • w systemie prawa powszechnie obowiązującego występuje norma prawa materialnego, która określa treść działania właściwego organu administracji publicznej wobec jednostki w zakresie jej praw lub obowiązków (domniemanie formy decyzji nie obejmuje domniemania podstaw działania organu);
  • norma prawa materialnego nie kształtuje stosunku materialnoprawnego bezpośrednio, bez potrzeby autorytatywnej konkretyzacji praw lub obowiązków jednostki przez właściwy organ, a jednocześnie nie ustanawia wyraźnie formy konkretyzacji, np. przez wydanie zaświadczenia lub formy cywilnoprawnej;
  • wykładnia normy prawa materialnego w zakresie formy rozstrzygnięcia sprawy powinna uwzględniać zasadę prawa do procesu, a więc założenie, że władcze działania organu administracji publicznej muszą być dokonywane w formach, które otwierają przed jednostką prawo do obrony na drodze regulowanej przepisami prawa (najpełniejszą ochronę gwarantuje forma decyzji administracyjnej).

Domniemane formy decyzji  administracyjnej:

  • Decyzja deklaratoryjna nie tworzy nowej sytuacji prawnej, lecz jedynie potwierdza w sposób wiążący, że w danej sytuacji wynikają z ustawy lub innego aktu normatywnego określone uprawnienia lub obowiązki. . W związku z tym wywołuje ona skutki prawne wstecz od momentu, w którym z mocy samego prawa powstał określony stan;
  • Decyzja konstytutywna tworzy, znosi lub zmienia istniejące stosunki W przeciwieństwie do decyzji deklaratoryjnej, wywołuje skutek dopiero od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Podział decyzji administracyjnych na deklaratoryjne i konstytutywne uznawany jest przez doktrynę za niedoskonały, gdyż w ramach każdego z tych rodzajów aktów administracyjnych w istocie połączone są elementy deklaratywności z konstytutywnością, a jedynie proporcja tych elementów może być różna w danym akcie, co stwarza przewagę jednych albo drugich;
  • Decyzją pozytywną jest decyzja, na podstawie której strona nabywa prawo lub która zaspokaja żądania strony (np. decyzja o zmianie nazwiska);
  • Natomiast cechę decyzji negatywnej stanowi to, że na jej mocy strona nie nabywa praw lub żądania strony nie zostają uwzględnione (np. decyzja o skreśleniu z listy studentów, decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy);
  • Decyzję nieostateczną stanowi taka decyzja, od której przysługuje zwykły środek prawny (odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy).
  • Zatem odpowiednio, decyzja ostateczna nie może zostać wzruszona za pomocą zwyczajnego środka zaskarżenia, tj. odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z tym, decyzją ostateczną jest: decyzja wydana w drugiej instancji (po raz drugi w sprawie), a więc wskutek wniesienia odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz decyzja wydana w pierwszej instancji (po raz pierwszy w sprawie), jeżeli upłynął termin do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) i nie występują przesłanki jego przywrócenia;
  • Decyzją związaną jest decyzja podjęta na podstawie normy wyznaczającej dla danego stanu faktycznego ściśle określony (tylko jeden) skutek prawny (np. decyzja o nakazie rozbiórki budynku).
  • Podstawę decyzji opartej na uznaniu administracyjnym stanowi norma przyznająca organowi administracji publicznej względną swobodę wyboru konsekwencji prawnych ustalonego stanu faktycznego, spośród co najmniej dwóch możliwości (np. decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowych)
  • Ustawodawca w art. 104 § 2 KPA wprowadził rozróżnienie na decyzje rozstrzygające sprawę co do istoty (merytoryczne) oraz decyzje w inny sposób kończące postępowanie w danej instancji (formalne). „Istotą sprawy” w rozumieniu tego przepisu jest przyznanie uprawnienia albo odmowa jego nadania lub też na łożenie obowiązku (szerzej – określenie sytuacji materialnoprawnej jednostki), a także wiążące ustalenie wadliwości albo niewadliwości decyzji ostatecznej. Inaczej mówiąc, decyzje merytoryczne określają konsekwencje stosowanej normy prawa materialnego bądź normy przewidującej wady ostatecznej decyzji administracyjnej (art. 145, 145a § 1, art. 145b § 1 i art. 156 § 1 KPA), a więc odnoszą się bezpośrednio do przedmiotu danego postępowania administracyjnego, zwykłego lub nadzwyczajnego.
  • Na gruncie art. 104 § 2 i art. 105 § 1 KPA uzasadnione jest wyróżnienie tzw. decyzji częściowych. Zgodnie z pierwszym przepisem mogą być one wydawane wówczas, gdy chodzi o rozstrzygnięcie sprawy co do istoty. Ponadto podkreślić należy, że taka decyzja częściowa może zostać podjęta przez organ jedynie w sytuacji podzielności sprawy administracyjnej, a więc możności wyodrębnienia w jej ramach części nadających się do rozstrzygnięcia względnie samodzielnego.

Elementy treści decyzji administracyjnej określa art. 107 § 1–5 KPA. Zgodnie z tymi przepisami decyzja powinna zawierać opisane poniżej elementy. Wskazanie organu administracji publicznej wydającego decyzję polega na podaniu pełnej nazwy organu i adresu lokalu jego siedziby. Pełni ono doniosłą rolę dla oceny, czy decyzję wydał organ właściwy rzeczowo, miejscowo i instancyjnie. Jeżeli zdolność organu do załatwienia danej sprawy ma charakter właściwości delegacyjnej, to decyzja powinna wskazywać również podstawę prawną przeniesienia kompetencji między organami. Datą wydania decyzji administracyjnej jest dzień jej podpisania przez osobę upoważnioną do wydania tej decyzji.Wskazanie adresata decyzji pozwala ocenić, czy została ona skierowana do osoby będącej stroną w sprawie, a zatem czy określa uprawnienia lub obowiązki podmiotu mającego interes prawny w postępowaniu (zob. art. 156 § 1 pkt 4 KPA). Oznaczenie strony będącej osobą fizyczną polega na podaniu jej imienia i nazwiska oraz adresu, a także ewentualnie innych danych (np. PESEL, NIP), zaś w odniesieniu do jednostek organizacyjnych – ich nazwy oraz adresu lokalu siedziby.Podstawą prawną decyzji może być tylko przepis prawa powszechnie obowiązującego (art. 7 Konstytucji RP, art. 6 w zw. z art. 107 KPA).

Podstawa prawna powinna być powołana dokładnie, a więc ze wskazaniem mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa formalnego i materialnego wraz z powołaniem miejsca ich publikacji oraz zmian aktu prawnego, które miały miejsce do daty wydania decyzji, ponieważ wskazuje to na stan prawny obowiązujący w czasie orzekania w sprawie.Osnowa decyzji (rozstrzygnięcie) jest jej kwintesencją, gdyż wyraża konsekwencje stosowania normy prawa materialnego lub normy prawa procesowego do konkretnego wypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Może to polegać na przyznaniu jednostce uprawnienia albo odmowie jego nadania, nałożeniu obowiązku, wiążą- cym ustaleniu wadliwości albo niewadliwości decyzji ostatecznej, czy też umorzeniu postępowania. Brak rozstrzygnięcia pozbawia dane pismo charakteru decyzji. Zgodnie z art. 107 § 3 KPA uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Inaczej mówiąc, uzasadnienie decyzji powinno przedstawiać tok rozumowania organu zmierzającego do konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie.Pouczenie, czy i w jakim trybie służy od decyzji odwołanie, powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego ten element treści powinien określać tryb (pośredni lub bezpośredni) i termin wniesienia środka zaskarżenia decyzji administracyjnej, jak również wskazywać organ właściwy do rozpoznania tego środka. Z treści art. 107 § 1 KPA wynika, że nie ma obowiązku pouczenia o dopuszczalności wniesienia nadzwyczajnych środków zaskarżenia decyzji. Omawiany składnik pozwala ustalić charakter danej decyzji – czy jest ona nieostateczna czy też ostateczna, a w związku z tym – pośrednio – wskazuje na dopuszczalność wykonania decyzji i wdrożenia postępowania egzekucyjnego. Podpis pod decyzją administracyjną składa:

  •  wszyscy członkowie organu kolegialnego biorący udział w podjęciu uchwały stanowiącej decyzję. Osoby nieobecne na posiedzeniu, na którym podjęto decyzję, nie powinny jej podpisywać;
  • przewodniczący organu kolegialnego, gdy przepis szczególny tak stanowi.

Decyzja administracyjna, jako akt zewnętrzny kierowany do indywidualnie oznaczonego podmiotu, musi być zakomunikowana adresatowi w formie przepisanej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Następuje to albo przez doręczenie na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej (zasada) albo przez ustne ogłoszenie (art. 109 KPA), o ile przemawia za tym interes strony, a przepis prawa nie stoi na przeszkodzie (art. 14 § 2 w zw. z art. 109 § 2 KPA). W przypadku pierwszej z metod stronie powinien być doręczony oryginał decyzji lub jej uwierzytelniona „kopia”, podpisana przez osobę upoważnioną (osoby upoważnione) do wydania decyzji, przez co staje się decyzją na prawach oryginału. Zastosowanie drugiego sposobu doręczenia warunkowane jest spełnieniem przesłanek określonych w art. 391 KPA. Strona otrzymuje dokument elektroniczny opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Natomiast ustne ogłoszenie decyzji, jako wyjątek od zasady pisemności, wymaga utrwalenia tej czynności na piśmie w drodze sporządzenia protokołu (art. 67 § 2 pkt 5 KPA), który powinien odpowiadać wymaganiom art. 68 i 107 KPA w zakresie koniecznych elementów decyzji. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego, a zatem egzystencja prawna decyzji rozpoczyna się dopiero w chwili jej doręczenia (ogłoszenia) przynajmniej jednej ze stron danego postępowania administracyjnego. Dopóki to nie nastąpiło, decyzja podjęta, choćby została sporządzona na piśmie i nawet była podpisana, może być zmieniona dowolną liczbę razy.

Kwestia elementów treści decyzji administracyjnej oraz wymogu zakomunikowania decyzji stronie jest ściśle związana z koncepcją tzw. decyzji nieistniejącej. Wśród przyczyn nieistnienia decyzji administracyjnej wymienić należy następujące:

  • wydanie decyzji w nieistniejącym postępowaniu – warunkiem istnienia postępowania administracyjnego jest istnienie organu administracyjnego mającego zdolność prawną do prowadzenia postępowania oraz strony; zatem nieistnieniem postępowania skutkuje prowadzenie go przez podmiot niewymieniony w art. 1 pkt 1 i 2 KPA.
  • decyzja nie spełnia wymogów konstytutywnych w zakresie struktury treści – pisma organu administracyjnego zawierające rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej należy uznać za decyzje, mimo że nie posiadają one w pełni formy przewidzianej w art. 107 § 1 KPA.
  • decyzja nie została doręczona (ogłoszona) żadnej ze stron postępowania; jeżeli doręczono (ogłoszono) decyzję przynajmniej jednej stronie, pomijając przy tym inne strony, to decyzja taka istnieje, ale jest wadliwa na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 KPA.

Tryb rektyfikacji decyzji został uregulowany w art. 111 i 113 KPA. Służy on usuwaniu wad nieistotnych decyzji administracyjnej, a więc takich, które nie pociągają za sobą konieczności wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, przy zastosowaniu instytucji środków zaskarżenia, środków nadzoru czy odwołalności decyzji. Tryb rektyfikacji obejmuje następujące elementy: 1) uzupełnienie decyzji (art. 111 § 1 KPA), 2) sprostowanie decyzji (art. 111 § 1 i art. 113 § 1 KPA), 3) wykładnię treści decyzji (art. 113 § 2 KPA). Zaznaczyć jednocześnie należy, że powyższe regulacje mają również odpowiednie zastosowanie w odniesieniu do ugody administracyjnej (art. 122 KPA) oraz postanowień (art. 126 KPA).

Organy administracji publicznej, w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym, podejmują rozstrzygnięcia nie tylko w formie decyzji, ale także w drodze postanowień. Te dwie czynności organu odznaczają się zarówno cechami wspólnymi, jak i wieloma różnicami. Podobieństwa wynikają przede wszystkim stąd, że decyzja i postanowienie są aktami administracyjnymi, zaś różnice wiążą się z odmiennym przedmiotem rozstrzygnięcia i zakresem wywoływanych skutków prawnych. Zgodnie z art. 123 KPA, postanowienie procesowe sensu stricto odznacza się następującymi cechami:

  • jest wydawane w toku postępowania (w okresie od daty wszczęcia postępowania do momentu wydania decyzji w danej instancji);
  • dotyczy poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania (rozstrzyga „sprawę proceduralną”);
  • nie rozstrzyga o istocie sprawy.

Powyższe warunki spełnia np. postanowienie o wyłączeniu pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu (art. 24 § 3 KPA), postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu (art. 31 § 2 KPA) czy postanowienie o ukaraniu grzywną (art. 88 § 1 KPA). Wymogi dotyczące treści postanowienia określa art. 124 oraz 107 § 2–5 w zw. z art. 126 KPA. Na tej podstawie uzasadniony jest wniosek, że składniki struktury postanowienia są w zasadzie te same, co zawarte w decyzji. Odmienności dotyczące ukształtowania tych elementów wynikają z wcześniej wskazach różnic między decyzją a postanowieniem.

Ugoda administracyjna stanowi zawarte przed organem administracji publicznej porozumienie stron, regulujące ich wzajemne prawa i obowiązki w indywidualnej sprawie będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, któremu moc prawną nadaje zatwierdzenie przez organ. Zdolności do zawarcia ugody nie mają podmioty na prawach strony, gdyż nie uczestniczą w postępowaniu na podstawie własnego interesu prawnego, a więc nie mogą dysponować uprawnieniami i obowiązkami ustalanymi w jego toku. Ugoda jest alternatywną – w stosunku do decyzji – formą rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a jej rangę podkreśla wprowadzenie do katalogu zasad ogólnych postępowania administracyjnego zasady ugodowego załatwiania spraw (art. 13 KPA). Ugoda ma przy tym charakter powszechny, dopuszczalność jej zawarcia nie ogranicza się jedynie do przypadków wprost określonych w przepisach szczególnych. Ponadto może ona dotyczyć nie tylko całości sprawy, lecz również jej części. W tym drugim przypadku, w odniesieniu do pozostałych kwestii jest podejmowana decyzja częściowa, zawierająca rozstrzygnięcie uwzględniające fakt istnienia zatwierdzonej ugody. W art. 13 § 1, art. 114 i 115 KPA wymienione zostały przesłanki, których łączne spełnienie warunkuje dopuszczalność zawarcia ugody w postępowaniu administracyjnym. Są nimi:

  • sprawa administracyjna załatwiana w formie decyzji administracyjnej musi być zawisła przed organem administracji publicznej
  • za ugodowym załatwieniem sprawy administracyjnej przemawia jej charakter
  • zawarcie ugody przyczyni się do uproszczenia lub przyspieszenia postępowania;
  • ugodowemu załatwieniu sprawy administracyjnej nie sprzeciwia się przepis prawa
  • ugoda może być zawarta w okresie od daty wszczęcia postępowania w danej instancji do czasu wydania przez organ decyzji w sprawie

Inicjatywa zawarcia ugody administracyjnej należy do stron postępowania. Jednak również pracownik organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie administracyjne może zainicjować załatwienie sprawy w ten sposób. Z mocy art. 13 § 2 KPA ciąży na nim bowiem obowiązek nakłaniania stron do zawarcia ugody, ale bez możliwości użycia środków przymusu, o ile oczywiście zachodzą przesłanki warunkujące jej dopuszczalność.

Zgodnie z art. 116 § 1 KPA, jeżeli strony złożą zgodne oświadczenie o zamiarze zawarcia ugody, organ prowadzący postępowanie powinien odroczyć wydanie decyzji i wyznaczyć stronom termin do zawarcia ugody. Niemniej odroczenie to nie może prowadzić do wydłużenia postępowania wyjaśniającego, gdyż byłoby to oczywiście sprzeczne z jedną z przesłanek dopuszczalności ugody, jaką jest wzgląd na uproszczenie i przyspieszenie postępowania. Wobec tego złożenie przez strony oświadczenia woli o zamiarze zawarcia ugody nie przerywa biegu ustawowych terminów załatwiania spraw administracyjnych, a organ administracji publicznej wyznaczając termin zawarcia ugody, jest związany art. 35 i nast. KPA.

Organ administracji publicznej jest obowiązany załatwić sprawę w drodze decyzji wówczas, gdy jedna ze stron zawiadomiła organ o odstąpieniu od zamiaru zawarcia ugody lub strony nie dotrzymały wyznaczonego terminu zawarcia ugody. Jednak organ prowadzący postępowanie może przywrócić ten termin, po spełnieniu przesłanek określonych w art. 58 KPA.

Zgodnie z art. 117 § 1 KPA ugodę sporządza się w formie pisemnej. Zatem nie jest dopuszczalne zawarcie ugody przez złożenie odpowiedniego oświadczenia do protokołu. W formie protokołu, podpisanego przez osobę upoważnioną do sporządzenia ugody (pracownika organu upoważnionego do załatwienia sprawy), utrwala się sam fakt zawarcia ugody (art. 117 § 2 KPA), a jej oryginał powinien być włączony do akt sprawy. Składniki treści ugody administracyjnej wymienia art. 117 § 1 KPA.

Ugoda administracyjna, jako akt zastępujący decyzję, a więc urzeczywistniający w postępowaniu normę prawa administracyjnego, nie zaś normę prawa cywilnego, nie może nie podlegać kontroli organu prowadzącego postępowanie i nie może obowiązywać bez wyrażenia przez ten organ stosownej aprobaty. Wyrazem tej aprobaty będzie zatwierdzenie ugody przez organ właściwy do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy (art. 118 § 1 KPA). Stanowi ono bowiem ustawowy wymóg dla ważności ugody – bez zatwierdzenia nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych i nie wchodzi do obrotu prawnego. Ma to na celu, aby – z punktu widzenia zgodności z prawem administracyjnym – ugoda regulowała stosunki między stronami tak, jak uczyniłby to organ prowadzący postępowanie w swojej decyzji, gdyby zawarcie ugody nie doszło do skutku.

Na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie ciąży obowiązek zatwierdzenia ugody, jeżeli nie stwierdzi istnienia przesłanek odmowy jej zatwierdzenia (art. 118 § 3 KPA). Przepis art. 119 § 1 KPA dla rozstrzygnięcia powyższej kwestii przewiduje formę postanowienia, które ma charakter związany, choć niektóre kryteria odmowy zatwierdzenia ugody oparte są na pojęciach niedookreślonych (interes społeczny, słuszny interes stron). Wspomniane postanowienie powinno być wydane w ciągu 7 dni od dnia zawarcia ugody, a zatem od daty uwidocznionej na egzemplarzu ugody. W razie bezczynności organu administracji publicznej strony mogą wnieść zażalenie do organu wyższej instancji na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 KPA), a następnie skargę do sądu administracyjnego.

Podstawowym skutkiem postanowienia o zatwierdzeniu ugody jest wprowadzenie ugody do obrotu prawnego, nadanie jej waloru aktu obowiązującego, umożliwienie jej wykonalności i kontroli, a więc uruchomienie jej skutków materialnoprawnych. Od strony procesowej postanowienie takie kończy postępowanie administracyjne i z datą, kiedy staje się ono ostateczne, ustaje stosunek procesowy

Przepis art. 121 KPA stanowi, że zatwierdzona ugoda wywiera takie same skutki jak decyzja wydana w toku postępowania administracyjnego. Tożsamość tę trzeba rozpatrywać nie tylko w płaszczyźnie procesowej, ale przede wszystkim w sferze prawa materialnego. Co do skutków procesowych, zatwierdzona ugoda stanowi formę zakończenia postępowania w danej instancji. Natomiast w płaszczyźnie materialno prawnej ugoda taka ustala wiążące konsekwencje normy prawa administracyjnego (nadanie, odebranie, zmiana zakresu uprawnień stron lub też nałożenie, zmiana zakresu obowiązków ciążących na stronie), a więc kształtuje treść stosunku materialno prawnego.

Zgodnie z art. 119 § 1 KPA na postanowienia o zatwierdzeniu oraz o odmowie zatwierdzenia ugody przysługuje zażalenie. Prawo wniesienia zażalenia przysługuje zarówno wówczas, gdy ugoda została zawarta w pierwszej instancji, jak i przed organem odwoławczym. Podkreślenia wymaga to, że składając zażalenie na postanowienie o zatwierdzeniu ugody, strony mogą podnosić w nim zarzuty przeciwko samej ugodzie, gdyż kwestionowanie takiego postanowienia bez jednoczesnego kwestionowania treści ugody byłoby wypadkiem rzadkim, bardziej teoretycznym niż praktycznie realnym. Wobec tego prawo wniesienia zwykłego środka prawnego przeciwko ugodzie realizuje się – stosownie do art. 119 § 1 KPA – przez wniesienie zażalenia na postanowienie zatwierdzające tę ugodę. Rozwiązanie to jest pod względem skutków prawnych równoważne skutkom odwołania od ugody.


Bibliografia:

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 1960 nr 30 poz.168.)

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.

Federczyk W., Klimaszewski M., Majchrzak B., Postępowanie administracyjne, C.H.Beck, Warszawa 2015.

Adamiak B., Borkowski J., Postępowanie administracyjne, LexisNexis, Warszawa 2014.

Pomoc urzędu pracy w aktywizacji pracownika

Tematem referatu jest Pomoc urzędu pracy w aktywizacji pracownika. Urząd pracy jest instytucją zajmującą się przede wszystkim udzielaniem pomocy dla osób bezrobotnych. Stąd też osoba zarejestrowana w urzędzie pracy może liczyć na różnorodne formy wsparcia i pomocy.

Na początku urząd pracy uwzględnia potrzeby osoby bezrobotnej i ustala jeden z trzech profili pomocy. Następnie, w ciągu 60 dni od ustalenia profilu pomocy zostaje przygotowany indywidualny plan działania. 

Urząd pracy oferuje szereg form wsparcia i pomocy dla osób bezrobotnych i poszukujących pracy. Pierwszą i najważniejszą formą wsparcia jest pośrednictwo pracy. Jest to pomoc w uzyskaniu odpowiedniego zatrudnienia. Dzięki temu można uzyskać oferty pracy i informację o przysługujących prawa i obowiązkach.

Kolejną formą wsparcia jest poradnictwo zawodowe. Jest to pomoc polegająca na wyborze odpowiedniego zawodu, miejsca pracy oraz na planowaniu kariery zawodowej. Można zdobyć informację o zawodach, rynku pracy i możliwościach szkoleń i kształcenia.

Urząd pracy może również sfinansować szkolenia, przez co zwiększa kwalifikacje zawodowe i daje większe szanse na podjęcie zatrudnienia lub własnej działalności gospodarczej osoby bezrobotnej. Istotne jest, że dla osób skierowanych na szkolenia przysługują stypedia. Wysokość stypendium wynosi 120% zasiłku dla bezrobotnych, gdy szkolenie trwa minimum 150 godzin w miesiącu. Stypendium zostaje przyznane osobie bezrobotnej bez kwalifikacji zawodowych, która w okresie 12 miesięcy od zarejestrowania w urzędzie pracy podjęła naukę w szkole ponad gimnazjalnej lub szkole wyższej. W przypadku szkolenia przysługuje również zwrot kosztów zakwaterowania, wyżywienia oraz przejazdu dla osoby bezrobotnej skierowanej na szkolenia poza miejscem zamieszkania. W sytuacji, kiedy koszt takiego szkolenia przekracza 120% kwoty zasiłku dla bezrobotnych, istnieje możliwość skorzystania z pożyczki na sfinansowanie go. Maksymalna wysokość pożyczki wynosi 400% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Istenieje także możliwość pokrycia kosztów związanych z podjęciem studiów podyplomowych. Maksymalna kwota pokrycia kosztów studiów to 300% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Warto również odnieść się bardziej szczegółowo co do zwrotu kosztów przejazdu. Tak jak już wcześniej było wspomniane, osobie bezrobotnej przysługuje zwrot kosztów przejazdu do pracodawcy zgłaszającego ofertę pracy i powrotu do miejsca zamieszkania, gdy osoba bezrobotna została skierowana z urzędu pracy, a pracodawca ma siedzibę poza miejscem naszego zamieszkania. Ponadto, zwrot kosztów przysługuje też za przejazd na badania lekarskie i psychologiczne oraz powrotu do miejsca zamieszkania, pod warunkiem, że na te badania osobę bezrobotnę skierował urząd pracy. Zwrot kosztów przysługuje także dla osób bezrobotnych, które biorą udział w targach pracy i giełdach pracy na terenie innego województwa.

W pomocy dla osób bezrobotnych urząd pracy oferuje również jednorazową pomoc w podjęciu działalności gospodarczej. Polega ona między innymi na pokryciu kosztów pomocy prawnej, konsultacji i doradztwa. Maksymalna wysokość tej pomocy to 6-krotna wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Kolejną formą pomocy jest dodatek aktywizacyjny dla osób bezrobotych. Przysługuje on osobie, która w wyniku skierowania z urzędu pracy podjęła zatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy i otrzymuje wynagrodzenie niższe, niż minimalne wynagrodzenie, a także osobie, która z własnej inicjatywy podjęła zatrudnienie.

Staż również jest formą wsparcia. Polega on tym, że stażysta robi to, co każdy inny pracownik, lecz pozostaje bezrobotnym opłacanym przez urząd pracy. Przysługuje osobom w wieku do 30 lat lub powyżej 50 lat, osobom długotrwale bezrobotnym, posiadającym co najmniej jedno dziecko do 6 roku życia oraz osobom niepełnosprawnym. Warto również wspomnieć, że dla osób otrzymujących stypendium podczas odbywania stażu lub przygotowania zawodowego istnieje forma pomocy w postaci opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe).

Urząd pracy ma w ofercie też refundacje udokumentowanych kosztów opieki nad dziećmi do 7 roku życia lub dla osób bezrobotnych samotnie wychowujących co najmniej jedno dziecko do 18 roku życia. Warunkiem otrzymania refundacji jest podjęcie zatrudnienia, stażu, przygotowania zawodowego dla osób dorosłych, szkolenia oraz otrzymywanie wynagrodzenia poniżej minimalnego wynagrodzenia. Maksymalny czas otrzymywania refundacji to 6 miesięcy.

Ponadto, urząd pracy oferuje bony szkoleniowe, stażowe, zatrudnieniowe oraz na zasiedlenie. Bony może uzyskać osoba która nie ukończyła 30 lat. Bon szkoleniowy jest gwarancją tego, że osoba bezrobotna otrzyma środki na pokrycie kosztów związanych z odbyciem wskazanego szkolenia. Bon stażowy oznacza, że osoba bezrobotna zostanie skierowana do odbycia 6 miesięcznego stażu u wskazanego pracodawcy. Warunkiem uzyskania tego bonu jest zobowiązanie pracodawcy, że osoba ta zostanie przez niego zatrudniona po zakończeniu stażu. Bon zatrudnieniowy stanowi gwarancję refundacji przez 12 miesięcy części kosztów zatrudnienia i składek na ubezpieczenie społeczne przez pracodawcę. Natomiast bon na zasiedlenie gwarantuje przyznanie środków finansowych na pokrycie kosztów zamieszkania w związku z podjęciem zatrudnienia poza dotychczasowym miejscem zamieszkania. Maksymalna kwota bonu na zasiedlenie to 200% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.

Podsumowując, urząd pracy z założenia jest instytucją, która ma na celu pomoc i wsparcie osobom bezrobotnym i poszukującym pracy. Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wspomniane formy pomocy i wsparcia można z całą pewnością stwierdzić, iż tak jest. Bez problemu da się zauważyć, że urząd pracy oferuje wszelkiego rodzaju zwroty kosztów, stypendia, szkolenia, pomoc w postaci informacji i konsultacji, staże oraz bony. Tak więc, jest to na pewno duża pomoc dla osób szczególnie bezrobotnych, które chcą znaleźć pracę i rozwijać swoją karierę zawodową.